Hopp til hovedteksten
PHHLYWGFYVGAZI.jpg
Utskriftsvennlig versjon

Svært lite lodde i Barentshavet

06.10.2003
Resultata fra loddetoket i haust viser at det har minka kraftig på loddemengda frå i fjor til i år, seier forskingssjef Harald Gjøsæter. Han er denne veka i Murmansk for å oppsummere resultata frå det norsk-russiske toktet. Medan ein i fjor målte loddebestanden til 2.2 millionar tonn, viste målingane på toktet i år berre 530 000 tonn lodde. Av dette er på lag 280 000 tonn modnande fisk. Denne mengda modnande fisk vil verta redusert monaleg i løpet av vinteren på grunn av beiting frå torsk og andre rovdyr. Jo mindre loddebestanden er i utgangspunktet, jo større prosentvis innhogg vil denne beitinga gjera.

Det tradisjonelle loddetoktet om hausten vart i år gjennomført som del av ei større undersøking av Barentshavet. Denne omfatta både 0-gruppe fisk, hydrografi, plankton, botnfisk og sjøpattedyr, i tillegg til dei akustiske undersøkingane av lodde, polartorsk og sild. Nedgangen skuldast tre faktorar:

  • Vekslinga mellom svake og sterke årsklassar i bestanden. Den sterke 1999 årsklassen, som har dominert bestanden dei siste åra, er no borte, og både 2000-, 2001- og 2002-årsklassane er langt svakare.
  • Den naturlege dødsraten, dvs. kor stor del av ein årsklasse som døyr av andre grunnar enn fiske, har auka sterkt. Dødsraten frå alder 1 til 2 år har til dømes meir enn dobla seg i år i høve til nivået dei føregåande 3-4 åra. Dette var uventa.
  • Gjennomsnittsvekta til fleire av aldersgruppene har gått ned i høve til i fjor og tidlegare år. Eittåringane veg til dømes berre 65% av langtidsgjennomsnittet, medan dei i fjor låg over dette gjennomsnittet. Dette var også uventa.

Det er ikkje enkelt å peike på årsakene til nedgangen i veksten og auken i dødsraten. Den dårlege rekrutteringa dei siste åra, trass i dei store larvemengdene som har vore påvist, må skuldast høg dødsrate i dei tidlege livsstadia, og kan skuldast hardt beitepress frå sild. Det er likevel stor uvisse om dette, fordi vi i seinare år ikkje har gode målingar av sildemengdene i Barentshavet.

Dei vidare utsiktene for lodda er usikre, men ikkje gode. Det er ingen rike årsklassar i bestanden no. Det vart også i år observert bra mykje loddelarver i juni og på lag dobbelt så mykje loddeyngel no i haust som det langtidsgjennomsnittet viser. Samstundes tyder årets undersøkingar på at også silda kan få god rekruttering i år, og at det er mykje eitt år gamal sild i Barentshavet. Erfaringane tilseier at dette ikkje lovar godt for loddebestanden.

Resultata frå toktet vert no vidarehandsama i ACFM, som held sitt møte denne og neste veke, og rådgjevinga om forvalting av loddebestanden vert offentleggjort etter dette møtet.

 

Fakta om lodde

Latinsk navn: Mallotus villosus
Andre norske namn:
Hannfisk kallast faks-lodde og hofisk sil-lodde
Familie: Loddefamilien Osmeridae
Maks storleik: Sjeldan over 20 cm og 50 gram
Levetid: Sjeldan meir enn 5 år
Leveområde: Barentshavet
Hovudgyteområde: Kystnært ved Troms, Finnmark og Kolahalvøya
Gytetidspunkt: Mars–april
Føde: Plankton
Særtrekk: Namnet har lodda fått fordi hannen får ei stripe av hårete skjel langs sida i gytetida.

Lodde i Barentshavet

Fakta om Barentshavet

Størrelse: 1,4 millioner km2  (ca. 4 ganger så stort som Norge)
Dyp: Gjennomsnittlig dyp er 230 meter, største dyp er 500 meter
Fiskerier: Bunnfisk som torsk, hyse, blåkveite, gapeflyndre og uer. I tillegg lodde, reke, vågehval og grønlandssel

Spesielle forhold:

  • Store, årlige variasjoner mht. temperaturforhold og isdekke
  • Sokkelhav - del av kontinentalsokkelen rundt Polhavet
  • En av de største sjøfuglkonsentasjonene i verden; 20 millioner individer fordelt på nær 40 arter

Forvaltningen av de levende marine ressurser i Barentshavet skjer mellom Norge og Russland i fellesskap.
Russisk navn: Barentsevo More
 

Barentshavet

Kontaktpersoner

Harald Gjøsæter
414 79 177