Hopp til hovedteksten
fiskefangst.jpg
Utskriftsvennlig versjon

Unge forskarar kuppa 'Johan Hjort'

17.03.2003
Tidleg morgon på kaia i Tromsø. Nær 40 sjuandeklassingar tek seg opp leideren til forskingsfartøyet ”Johan Hjort”. Fire lærarar dannar baktroppen. Dekket fyllast, ut kjem kapteinen. ”Eg er sjefen om bord, no må de gjere som eg seier!” befalar Tom Ole Drange med eit smil, og ønskjer velkomen. Vinnarane av plakatkonkurransen vår skal endeleg få premien sin: ein heildagstur om bord i eit forskingsfartøy!

Av

Monika von Minden

Tre av elevane laga vinnarplakaten i den landsdekkjande konkurransen Havforskingsinstituttet hadde før jul, der oppgåva var å lage ein plakat om livet i havet. Ein jury i Det internasjonale råd for havforsking (ICES) i Danmark utropte elevane frå Mortensnes skole i Tromsø til vinnarar. No får dei ta med seg klassekameratane og vere forskarar for ein dag.

- ”Denne veg! No må de følgje med!” befalar kaptein Drange igjen, det er tid for ein kjapp gjennomgang av tryggleiken om bord før vi legg frå kai. Elevane er ikkje vanskelege å be, og følgjer ivrig med på dekk i det fine veret.

På skattejakt i Balsfjord
Det er mykje å gjere seg kjent med om bord i eit forskingsfartøy, alt frå laboratorie til akustisk senter og styrehus. Elevane får full omvising i grupper medan vi seglar mot Balsfjord. Når turen kjem til laboratoriet og dissekering av fisk, let ikkje reaksjonane vente på seg…

tv.jpg

Dissekering. TV Tromsø var med på turen.

- ”Æsj! Noko så ekkelt!” ”Få sjå, kult!” Leiande forskingsteknikar Tor Ivar Halland viser korleis vi finn alderen på fisken ved å skjære ut otolittane, eller øyresteinane, frå hjernen. Otolitten dannar årringar som vi kan telje, akkurat som med trestammar. Halland viser også fram mange rare skapningar som er fiska opp frå djupet.

Så er vi framme i Balsfjord, og bunntrålet startar. Etter ein halvtime er resultatet klart: eit kar fullt av havets mange skattar! Elevane flokkar seg rundt: ”Kva er dette? Æsj, den spreller!” Med eit kvin blir fisken sleppt ned i karet igjen. Noko blir tatt med til laboratoriet, medan sjøstjerner, flyndrer og sjøpølser får ein sjanse til i fjorden.

Russisk u-båt på ekkoloddet
Gruppa som rederisjef Per Nieuwejaar viste rundt, fekk seg ei overrasking i det akustiske senteret om bord. I senteret finst det både ekkolodd og sonar, som sender ut strålar under og framfor båten. Men det er ikkje berre fisk som blir oppdaga slik…

- ”Då ein russisk u-båt havarerte nordafor, vart vi sende oppover for å undersøke om miljøet i havet var blitt skada. Russarane ville ikkje seie kvar u-båten låg, så vi leitte rundt på måfå i det svære havet. Plutseleg tikka ei gjenkjenneleg form inn på skjermen; ekkoloddet hadde funne u-båten!” forklarar Arvid Romslo smilande. No heng biletet på veggen.

Rebus engasjerte
Kokken om bord fekk ei høg stjerne då lunsjen vart servert i messa. - ”Eg trudde vi skulle få fisk!” ”Det trudde eg også!” Smilande forsynte elevane seg frå spesialmenyen for høvet; saftige hamburgarar, pommes frites og salat. Bollar og brus seinare på dagen vart heller ikkje takka nei til… så var det tid for litt hjernetrim!

rebus.jpg
- ”Monika! Monika! Er dette riktig svar? Kva skal stå her?” Spørsmåla hagla då vi delte ut ein rebus til elevane. Djupt konsentrerte kasta dei seg over spørsmåla som skulle gjere dei betre kjende med Havforskingsinstituttet. Til slutt kom alle elevane fram til det same svaret på oppgåva, men var svaret riktig? Du kunne høyre den berømte knappenåla då vi omsider annonserte at svaret var… riktig! Ein vinnar vart kåra ved trekning, og fekk ei T-skjorte med trykk av ”Johan Hjort”, fartøyet vi segla i. Elevane fekk også med seg store plakatar vi har laga om havforsking, til bruk i klasseromma. Og kven veit; kanskje var nokre av framtidas havforskarar blant elevane? Engasjementet var det i alle fall ingenting å seie på!

Vinnarplakat_150px.jpg

Vinnarplakaten



 

Kontaktpersoner