Hopp til hovedteksten
JHOGYMHRHEYOUD.jpg
Utskriftsvennlig versjon

Faglege og sosiale utfordringar i Murmansk

04.04.2003
I slutten av mars reiste 17 forskarar frå Havforskingsinstituttet til våre russiske kollegaer i Murmansk for å diskutere fiskebestandane i Barentshavet. Lite visste dei kva som venta der… for russarane ville ikkje prate fag før dei vart blitt trygge på sine norske gjester!

Tekst: Monika von Minden
Foto: Harald Gjøsæter

Delegasjonen frå Havforskingsinstituttet (HI) bestod av forskarar frå Senter for marine ressursar, Senter for marint miljø og Senter for havbruk, samt den nye avdelinga vår i Tromsø. Dei mest røynde har vore med på desse årlege møta med Havforskingsinstituttet i Murmansk (PINRO) i over tjue år.

bjordal-ski.jpg

Forskningsdirektør Åsmund Bjordal i skiorientering

- ”Det spesielle med russarane er at personkontakten er så viktig, dei må bli kjende med oss før vi kan diskutere fag. Denne gangen vart vi svært overraska over den sosiale utfordringa!” smiler seksjonsleiar Harald Gjøsæter ved Havforskingsinstituttet. Har du nokon gong høyrt om skiorientering?

Desorienterte nordmenn

Dei russiske havforskarane imponerte med sitt arrangement i skiløypa. Og ikkje minst med sine resultat! Den norske innsatsen skal vi derimot ikkje snakke for høgt om… Som plaster på såret fekk alle spesiallaga medaljar, diplom og bilet-CD frå det vellykka arrangementet.

- ”Vi er også godt nøgde med det faglege utbyttet av turen. Vi gjekk gjennom resultata av fellesprosjekta våre i Barentshavet i fjor, og planla felles undersøkingar i år. Tilstanden til dei pelagiske fiskeslaga lagar vi felles rapport med russarane på umiddelbart etter fellestoktet, så det brukte vi ikkje tid på no. Slik blir det ikkje gjort med botnfisk, der kjem vi fram til ein stor, felles protokoll om tilstanden, som blir offisielt underskriven under møtet,” forklarar Gjøsæter.

Usemje om kongekrabbe

Eit heitt tema dei siste åra har vore kongekrabbe. Medan russarane ser på krabben utelukkande som ein ressurs, er Noreg meir delt i synet. Diskusjonane går høgt mellom Fiskeridepartementet, miljøvernorganisasjonane og næringa.

medalje.jpg

Harald Gjøsæter med diplom og medalje for god innsats.

- ”Vi står midt imellom desse. Vi ser jo at dette er ein enorm, økonomisk ressurs, fiskarane i Aust-Finnmark tener meir på kongekrabben enn andre artar. Minuset er at den krabbar stadig lenger vest, vi veit ikkje kva det vil innebere å introdusere ein ny art som ikkje høyrer heime her. Derfor har Havforskingsinstituttet no starta eit nytt forskingsprosjekt på kongekrabben sin verknad på økosystemet,” fortel Gjøsæter.

UD-midlar til russisk bibliotek

I fleire år har Havforskingsinstituttet fått midlar frå Utanriksdepartementet til fremje av Nordvest-Russland. Pengane har gått til å styrke PINRO, no sist med elektroniske tidsskrift. Det har tradisjonelt vore vanskeleg for forskarane der å få tilgang til vitskapleg litteratur.

- ”No har vi kjøpt elektronisk tilgang til tre viktige tidsskrift til PINRO, og Brit Skotheim frå biblioteket vårt prøvde å få systemet opp og gå. No kan dei også søkje i våre BIBSYS-databasar, samtidig som russiske rapportar skal bli lettare tilgjengelege for oss. Vi har også inngått ein gjensidig avtale om boklån,” seier Gjøsæter. Han har allereie begynt å tenke på neste års møte med PINRO, som skal haldast i Kirkenes. Kva sosiale sprell skal dei finne på for å matche russarane?

- ”Vi hadde mange ville idear på flyet heim frå Murmansk, og kom inn på skiskyting. Men eg veit ikkje… Vi skal jo overleve også!”

Fakta om Barentshavet

Størrelse: 1,4 millioner km2  (ca. 4 ganger så stort som Norge)
Dyp: Gjennomsnittlig dyp er 230 meter, største dyp er 500 meter
Fiskerier: Bunnfisk som torsk, hyse, blåkveite, gapeflyndre og uer. I tillegg lodde, reke, vågehval og grønlandssel

Spesielle forhold:

  • Store, årlige variasjoner mht. temperaturforhold og isdekke
  • Sokkelhav - del av kontinentalsokkelen rundt Polhavet
  • En av de største sjøfuglkonsentasjonene i verden; 20 millioner individer fordelt på nær 40 arter

Forvaltningen av de levende marine ressurser i Barentshavet skjer mellom Norge og Russland i fellesskap.
Russisk navn: Barentsevo More
 

Barentshavet

Fakta om kongekrabbe

Latinsk navn: Paralithdodes camtschaticus
Utbredelse: Langs kystområdene og til havs i det sørlige Barentshavet, på dyp fra ca. 5-400 m, avhengig av årstid
Størrelse: Blir sjelden 8 kg, skjoldlengde på 2-23 cm i norske farvann
Føde: Bunndyr og planter. Børstemark og små muslinger står øverst på listen over byttedyr.

Kongekrabbe

Kontaktpersoner

Harald Gjøsæter
414 79 177
Åsmund Bjordal
906 96 701